Σαν σήμερα πριν από 108 χρόνια η ιστορία του Παναθηναϊκού ξεκινά στις αρχές του 1908, όταν ο φοιτητής Γιώργος Καλαφάτης, γεννημένος το 1890 στα Εξάρχεια, αποφασίζει να εγκαταλείψει τον Πανελλήνιο Γυμναστικό Σύλλογο (ΠΓΣ) και να ιδρύσει ένα σωματείο αφιερωμένο στο ποδόσφαιρο.  Ο Καλαφάτης μπορεί να ήταν αθλητής στίβου, αλλά ζούσε και ανέπνεε για το νέο άθλημα με τη στρογγυλή μπάλα, που συνάρπαζε και πολλούς συνομηλίκους του στις αρχές του 20ού αιώνα.

Οι ιθύνοντες του Πανελληνίου ούτε που ήθελαν να ακούσουν για το ευτελές άθλημα του ποδοσφαίρου. Έτσι, ο Καλαφάτης και η παρέα του, που διψούσαν να κλοτσήσουν μπάλα, άφησαν τον σύλλογο των Ολυμπιονικών και στις 3 Φεβρουαρίου 1908 ίδρυσαν τον Ποδοσφαιρικό Όμιλο Αθηνών (ΠΟΑ).

Μεταξύ των ιδρυτικών του μελών, που διακρίθηκαν και ως ποδοσφαιριστές, ήταν οι Αλέξανδρος Καλαφάτης, Δημήτρης Δουκάκης, Περικλής Μπούμπουλης, Ε. Χρύσης, Γρανίτσας, Μαντζάκος, Παπαγεωργίου, Γαέτας, Δεμερτζής, Σταυρόπουλος, Πάσχος, Μισακιάν, Ρέππας, Σαπούνιας και Γαρουφαλιάς.

Το πρώτο του επίσημο ματς ο ΠΟΑ το έδωσε στα Τρίκαλα στις 9 Σεπτεμβρίου 1908 με αντίπαλο τον Πειραϊκό Σύνδεσμο, τον οποίο κέρδισε με το επιβλητικό 9-0. Παίκτης – προπονητής του ΠΟΑ, που εμφανίσθηκε στο γήπεδο με κόκκινη φανέλα και λευκό παντελονάκι, ήταν ο ιδρυτής του Γιώργος Καλαφάτης, που σημείωσε και τρία γκολ. Τα υπόλοιπα τέρματα πέτυχαν οι Σταυρόπουλος (3), Μισακιάν, Πάσχος και Γρανίτσας. Από τότε χρονολογούνται οι κόντρες Αθηναίων και Πειραιωτών στο ποδόσφαιρο, που σήμερα εκφράζονται από τα ντέρμπι Παναθηναϊκού και Ολυμπιακού. 

Το γήπεδο της ομάδας ήταν στην οδό Πατησίων, εκεί που σήμερα βρίσκεται το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (πρώην ΑΣΟΕΕ). Ένας από τους πιο διάσημους αθλητές που φόρεσαν την ερυθρόλευκη φανέλα του ΠΟΑ ήταν ο ολυμπιονίκης Κώστας Τσικλιτήρας.

Ο ΠΟΑ δεν μακροημέρευσε. Πρόλαβε, πάντως, να κατακτήσει την τρίτη θέση στο πρώτο πρωτάθλημα Κέντρου, που διοργάνωσε ο ΣΕΓΑΣ, στον οποίο τότε υπαγόταν το άθλημα του ποδοσφαίρου (Πρωταθλητής αναδείχθηκε ο Πειραϊκός και δεύτερη η ομάδα του Γουδή).

Το 1910 ο Καλαφάτης με τους περισσότερους παίχτες αποχώρησαν, λόγω των αγεφύρωτων διαφορών τους με τον χρηματοδότη της ομάδας Μαρίνο Μαρινάκη και ίδρυσαν τον Πανελλήνιο Ποδοσφαιρικό Όμιλο (ΠΠΟ). Μαζί τους συντάχθηκε και η μεγάλη μάζα των οπαδών του ΠΟΑ. Η νέα έδρα του ΠΠΟ βρισκόταν στην Πλατεία Αγάμων (σημερινή Πλατεία Αμερικής). Το 1911 θα έλθει ο πρώτος τίτλος για τη νεοσύστατη ομάδα, με την κατάκτηση του πρωταθλήματος ΣΕΓΑΣ. Ο ΠΠΟ κέρδισε κατά σειρά το Γουδή με 12-0 και τον Πειραϊκό Σύνδεσμο με 11-1. Οι 11 του πρώτου τίτλου: Δεμερτζής, Ρέππας, Μισακιάν, Σαπούνας, Παπαγεωργίου, Πάσχος, Γαρουφαλιάς, Καλαφάτης, Μαντζάκος, Δουκάκης και Ρόκκος.

Το 1912 ο ΠΠΟ προσέλαβε τον πρώτο ξένο προπονητή που ήρθε ποτέ στην Ελλάδα. Ήταν ο Άγγλος Τζον Κάμπελ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, που έμαθε στους παίχτες του ΠΟΑ τα βασικά του αθλήματος. Έμεινε δύο χρόνια στην Αθήνα, αλλά άφησε ανολοκλήρωτο το έργο του, επειδή κάθε αθλητική κίνηση διακόπηκε έως το 1918, εξαιτίας των Βαλκανικών Πολέμων και του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η πλειονότητα των αθλητών στρατεύτηκε και κάποιοι από αυτούς έχασαν τη ζωή τους στα μέτωπα, όπως ο Κώστας Τσικλητήρας.

Με το τέλος του πολέμου το 1918 η αθλητική δραστηριότητα ξανάρχισε και ο Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός Όμιλος (ΠΠΟ) μετονομάστηκε σε Πανελλήνιο Ποδοσφαιρικό και Αθλητικό Όμιλο (ΠΠΑΟ) για να συμπεριλάβει και άλλα αθλήματα εκτός του ποδοσφαίρου. Αλλαγές είχαμε και στο χρώμα της ομάδας, που από κόκκινο έγινε πράσινο, με πρωτοβουλία του Κωνσταντινουπολίτη Μιχάλη Παπάζογλου (εκ των ιδρυτών της ΑΕΚ αργότερα). Δική του ιδέα ήταν και το τριφύλλι, που του θύμιζε την ομάδα του, τη Χαλκηδόνα. Το νέο έμβλημα της ομάδας σχεδίασε ο Γιώργος Χατζόπουλος, διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης και μέλος του συλλόγου.

Το 1922 η ΕΠΣΕ διοργάνωσε το πρώτο πρωτάθλημα Αθηνών – Πειραιώς, που διήρκεσε από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο. Ο ΠΠΑΟ τερμάτισε πρώτος, αήττητος και χωρίς να δεχθεί γκολ. Τα αποτελέσματα: ΠΠΑΟ – Πειραϊκός Σύνδεσμος 0-0, ΠΠΑΟ – Αθηναϊκός Γκύζη (μετέπειτα Βύρωνα) 7-0, ΠΠΑΟ – Σχολή Ευελπίδων 3-0, ΠΠΑΟ – Κυπριακός 5-0 και ΠΑΟ – Πειραϊκή Ένωση 3-0. Οι 11 που κατέκτησαν το πρωτάθλημα ήταν: Καλογερόπουλος, Κρίσπης, Απόστολος Νικολαΐδης (μετέπειτα πρόεδρος του Παναθηναϊκού), Χρυσοχοΐδης, Βλαχόπουλος, Καντώνης, Ζάκκας, Σούτσος, Ασπρογέρακας, Λουκάς Πανουργιάς (μετέπειτα πρόεδρος του Παναθηναϊκού και της ΕΠΟ) και Σταθόπουλος.

Στη γενική συνέλευση της 15ης Μαρτίου 1924 η ομάδα έλαβε το οριστικό της όνομα: Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος (ΠΑΟ). Τα μέλη του συλλόγου ζήτησαν ένα βραχύτερο όνομα, που να μην περιέχει τη λέξη «Πανελλήνιος». Ήθελαν να απογαλακτιστούν από το μητρικό σωματείο (ΠΓΣ) και να αποφύγουν τη σύγχυση που δημιουργούσε στην αλληλογραφία η ύπαρξη δύο Πανελληνίων (ΠΓΣ και ΠΠΑΟ).

Την ίδια χρονιά, ο Παναθηναϊκός, έπειτα από δίχρονη περιπέτεια, απέκτησε νέα ποδοσφαιρική έδρα στην περιοχή της Περιβόλας Αμπελοκήπων, εκεί που σήμερα βρίσκεται το γήπεδο «Απόστολος Νικολαΐδης». Η διαμόρφωση του οικοπέδου που του παραχώρησε ο Δήμος Αθηναίων το 1922 έγινε και με την προσωπική εργασία των μελών και των ποδοσφαιριστών της ομάδας. Έτσι, στην αρχή της Λεωφόρου Αλεξάνδρας βρίσκεται η έδρα του Πανελληνίου, από τα σπλάχνα του οποίου προήλθε ο Παναθηναϊκός, που εδρεύει στο τέλος του μεγάλου δρόμου.

Κατά τη διάρκεια της ιστορίας του ο σύλλογος έχει δημιουργήσει ομάδες σε 31 διαφορετικά αθλήματα.

Έχει καλλιεργήσει τμήματα σε Ποδόσφαιρο (ίδρυση 1908), Ξιφασκία (ίδρυση 1912), Στίβο (ίδρυση 1919), Βόλεϊ (ίδρυση 1919), Μπάσκετ (ίδρυση 1919), Πινγκ πονγκ (ίδρυση 1924), Ορειβασία, Τέννις (ίδρυση 1926, επανασύσταση 1984), Ποδηλασία (ίδρυση 1928), Σκοποβολή (ίδρυση 1928), Χόκεϊ επι χόρτου (ίδρυση 1928 και επανασύσταση το 2014), Κολύμβηση (ίδρυση 1930), Πόλο (ίδρυση 1930), Χάντμπολ (ίδρυση 1930), Κωπηλασία (1932) Πυγμαχία (ίδρυση 1946), Καταδύσεις (ίδρυση 1947), Άρση Βαρών (ίδρυση 1959), Σκάκι (ίδρυση 1960), Γυμναστική (ίδρυση 1961), Θαλάσσιο Σκι (ίδρυση 1963), Πάλη (ίδρυση 1965), Μοντέρνο Πένταθλο (ίδρυση 1977), Τζούντο (ίδρυση 1978), Τοξοβολία (ίδρυση 1981), Ιστιοπλοΐα, Ποδοαντισφαίριση (ίδρυση 1990), Συγχρονισμένη Κολύμβηση (ίδρυση 1992), Ράγκμπι (ίδρυση 2013), Μπέιζμπολ (ίδρυση 2014), Καράτε (ίδρυση 2014).

Μία από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες στην ιστορία του Παναθηναϊκού ήταν ο Απόστολος Νικολαΐδης, ένας αθλητής-φαινόμενο στο ποδόσφαιρο, στο στίβο, στο μπάσκετ και στο βόλεϊ. Έλαβε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αμβέρσας το 1920 ως ποδοσφαιριστής και ως αθλητής του στίβου.Ήταν πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ για 20 χρόνια.

Επί σειρά ετών υπήρξε μέλος του Δ.Σ. του Παναθηναϊκού και το 1974 έγινε ο πρόεδρος της ομάδας. Θεωρείται σύμβολο του Παναθηναϊκού και για αυτόν τον λόγο το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας έχει το όνομά του.

Το 1919 η Ένωση Ποδοσφαιρικών Ομίλων της Αθήνας και του Πειραιά οργάνωσε το πρώτο μεταπολεμικό πρωτάθλημα, στο οποίο ο Παναθηναϊκός ανακηρύχθηκε πρωταθλητής. Στις 26 Απριλίου 1925 ο Παναθηναϊκός έδωσε το πρώτο διεθνές παιχνίδι εναντίον της γιουγκοσλαβικής ομάδας «Vittoria Zagreb», στο οποίο το τελικό σκορ ήταν 1-1.

Το 1926 κέρδισε την αυστριακή Kaufenberg με 1-0. Τον ίδιο χρόνο έδωσε και τον πρώτο του αγώνα στη Θεσσαλονίκη εναντίον της ΑΕΚ Θεσσαλονίκης (που αργότερα έγινε ΠΑΟΚ), τον οποίο κέρδισε με 2-0. Το 1928 προσελήφθη ξένος προπονητής, ο Ούγγρος Μίκλος Φόρνερ. Για πρώτη φορά η ομάδα οργανώνεται βάσει προγράμματος και κερδίζει εύκολα το Πρωτάθλημα Αθήνας, με 8 νίκες σε 8 αγώνες, στους οποίους σκοράρει 41 γκολ και δέχεται μόνο 3.Το 1930, με μεγάλο αστέρι τον θρυλικό Άγγελο Μεσσάρη, η περίφημη «χρυσή ομάδα» συντρίβει με 8-2 τον Ολυμπιακό και στέφεται αήττητη πρωταθλήτρια Ελλάδας.

Το 1950, εντάσσονται στο δυναμικό της ομάδας δύο μεγάλα αστέρια που θα γράψουν ιστορία με τα χρώματα του Παναθηναϊκού: ο Κώστας Λινοξυλάκης και ο Βαγγέλης Πανάκης.

Το καλοκαίρι του 1959, ο Μίμης Δομάζος μετεγγράφηκε από την Άμυνα Αμπελοκήπων και στη συνέχεια ανεδείχθη σε φυσικό αρχηγό της ομάδας. Το φθινόπωρο του 1960, ο Παναθηναϊκός παίρνει μέρος για πρώτη φορά στο Kύπελλο Πρωταθλητριών. Τον Μάιο του 1963, ο Στέφαν Μπόμπεκ γίνεται ο νέος προπονητής της ομάδας και ο Παναθηναϊκός κερδίζει το Πρωτάθλημα του 1964 με 24 νίκες και 6 ισοπαλίες, τερματίζοντας αήττητος, επίτευγμα μοναδικό και ακατάρριπτο ως σήμερα.

Tο 1969, με προπονητή τον Λάκη Πετρόπουλο, ο Παναθηναϊκός κερδίζει το πρώτο του νταμπλ. Στις 2 Ιουνίου του 1970, ο Φέρεντς Πούσκας υπογράφει στον Παναθηναϊκό ως ο νέος προπονητής της ομάδας.

Στις 2 Ιουνίου του 1971, ο Παναθηναϊκός φτάνει στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών στο Γουέμπλεϊ εναντίον του Άγιαξ.

Οι Ολλανδοί κερδίζουν με 2-0, αλλά η επιτυχία του Παναθηναϊκού είναι μοναδική και σαφώς η κορυφαία στιγμή του ελληνικού ποδοσφαίρου σε συλλογικό επίπεδο.

Τον Δεκέμβριο του 1971 ο Παναθηναϊκός εκπροσώπησε την Ευρώπη στο Διηπειρωτικό Κύπελλο ενάντια στην πρωταθλήτρια της Νότιας Αμερικής, Νασιονάλ του Μοντεβίδεο. Στον πρώτο αγώνα στην Αθήνα το σκορ ήταν 1-1, αλλά στον δεύτερο οι Ουρουγουανοί κέρδισαν με 2-1 και κατέκτησαν το τρόπαιο.

Και τα δύο τέρματα του Παναθηναϊκού τα πέτυχε ο Τότης Φυλακούρης.Το 1972 ο Αντώνης Αντωνιάδης αναδεικνύεται πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος με 39 γκολ, ένα ακατάρριπτο ρεκόρ.

Το 1977, ο Παναθηναϊκός κατακτά το νταμπλ, με προπονητή τον Πολωνό Κάζιμιρ Γκόρσκι. Οι πράσινοι επικρατούν με σκορ 2-1 στον τελικό του Κυπέλλου επί του ΠΑΟΚ. Στις 17 Ιουλίου του 1979 όλες οι ομάδες ποδοσφαίρου μετατρέπονται σε ανώνυμες εταιρείες.

Η οικογένεια Βαρδινογιάννη γίνεται ο κύριος μέτοχος του Παναθηναϊκού, με πρόεδρο τον «καπετάνιο» Γιώργο Βαρδινογιάννη. Στις 16 Δεκεμβρίου του 1981 γίνονται τα εγκαίνια του αθλητικού κέντρου στην Παιανία. Από εκείνη τη μέρα και μετά, το αθλητικό κέντρο εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο μοντέρνα και πλήρη αθλητικά κέντρα στην Ευρώπη.

Ομάδες όπως ο Άγιαξ, η Λίβερπουλ, η Ντιναμό Ζάγκρεμπ, η Εθνική ομάδα της Φινλανδίας, η εθνική ομάδα Νέων της Αγγλίας και πολλές άλλες έχουν επισκεφτεί το κέντρο είτε για την προετοιμασία τους είτε για προπόνηση.

Την περίοδο 1984-85, o Παναθηναϊκός με προπονητή τον Γιάτσεκ Γκμοχ και μεγάλα αστέρια τους Δημήτρη Σαραβάκο και Βέλιμιρ Ζάετς, πραγματοποιεί μία εντυπωσιακή πορεία. Αποκλείει κατά σειρά τις Φέγενορντ, Λίντφιλντ και Γκέτεμποργκ για να φτάσει στον ημιτελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης.

Εκεί αποκλείεται από την πανίσχυρη Λίβερπουλ, εξαιτίας εν μέρει και της σφαγιαστικής διαιτησίας του Κάιζερ στο πρώτο παιχνίδι του Άνφιλντ.

Τον Μάιο του 1986, ο Παναθηναϊκός επικρατεί με σκορ 4-0 του Ολυμπιακού στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας.Το 1992, συμμετέχει στην πρώτη πειραματική διοργάνωση του Champions League.

To 1996, o Παναθηναϊκός έφτασε στον ημιτελικό του Champions League, όπου αντιμετώπισε τον Άγιαξ, πετυχαίνοντας ιστορική νίκη στο τελευταίο ματς του Ολυμπιακού Σταδίου του Άμστερνταμ με γκολ του Κριστόφ Βαζέχα και σκορ 0-1.

Τον Ιανουάριο του 1998, ο Κριστόφ Βαζέχα σημειώνει το 181ο γκολ με τη φανέλα του Παναθηναϊκού και γίνεται ο πρώτος σκόρερ στην ιστορία του Συλλόγου.

Τον Μάιο του 2000, έπειτα από 21 χρόνια προεδρίας, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης αποχωρεί. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, ο Παναθηναϊκός κέρδισε 6 πρωταθλήματα, 9 κύπελλα και 4 νταμπλ, 3 super cup και έφτασε στους ημιτελικούς του Κυπέλλου Πρωταθλητριών (1985) και του Champions League (1996). Nέος πρόεδρος του Παναθηναϊκού αναλαμβάνει ο Άγγελος Φιλιππίδης.

Στις 29 Απριλίου του 2001, σε αγώνα με τον Ιωνικό ο Κριστόφ Βαζέχα σημειώνει το 233ο γκολ της καριέρας του και μέχρι το τέλος της ποδοσφαιριστικής του πορείας στη χώρα μας (2004) θα φτάσει τα 244 γκολ και θα γίνει ο δεύτερος σκόρερ όλων των εποχών στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου.

Τον Ιούνιο του 2003 ο Άγγελος Φιλιππίδης παραιτείται. Κατά τη διάρκεια της θητείας του ο Παναθηναϊκός έφτασε στα προημιτελικά του Champions League και του Κυπέλλου UEFA.

Στις 10 Ιουνίου του 2003 ο Αργύρης Μήτσου γίνεται ο νέος πρόεδρος του Παναθηναϊκού. Ο Αργύρης Μήτσου είναι διακεκριμένος ορθοπεδικός, καθηγητής της Ιατρικής Αθηνών και πρόεδρος της Ιατρικής Επιστημονικής Επιτροπής για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 στην Αθήνα.

Ήταν ο γιατρός της ομάδας του Παναθηναϊκού για αρκετά χρόνια και τα τελευταία χρόνια διετέλεσε μέλος του διοικητικού συμβουλίου.Τον Μάιο του 2004 ο Παναθηναϊκός κατακτά το νταμπλ για έβδομη φορά, αφού κέρδισε το Πρωτάθλημα και το Κύπελλο έπειτα από νίκη 3-1 επί του Ολυμπιακού.

Το καλοκαίρι του 2008, ο κάτοχος του πλειοψηφικού πακέτου της ΠΑΕ Παναθηναϊκός, Γιάννης Βαρδινογιάννης, ανακοίνωσε το σχέδιο της πολυμετοχικότητας, εφαρμόζοντας στην πράξη ένα πρωτόγνωρο μοντέλο διοίκησης για το ελληνικό ποδόσφαιρο και δίνοντας την ευκαιρία σε διακεκριμένους Παναθηναϊκούς επιχειρηματίες να συμμετάσχουν στα κοινά της ομάδας. Πρόεδρος του νέου εγχειρήματος ανέλαβε ο εφοπλιστής και επιχειρηματίας Νικόλας Δ. Πατέρας, γιος του παλιού παράγοντα της ομάδας την εποχή του Γουέμπλεϊ, Διαμαντή Πατέρα.

Το 2010 ο Παναθηναϊκός κατακτά το Πρωτάθλημα και το Κύπελλο Ελλάδος, έχοντας στη σύνθεσή του τον αρχηγό της Εθνικής Βραζιλίας Ζιλμπέρτο Σίλβα και τον διεθνή Γάλλο άσο Τζιμπρίλ Σισέ.

Τον Μάιο του 2012 ιδρύεται το Σωματείο «Παναθηναϊκή Συμμαχία 2012». Στόχος του είναι να στηριχθεί ο Σύλλογος στη μεταβατική περίοδο από το μοντέλο διοίκησης της «πολυμετοχικότητας» στο μοντέλο διοίκησης της λαϊκής βάσης, με άμεση χρηματοδότηση από τους φιλάθλους.

Τα επόμενα δύο χρόνια η Π. Σ. απαριθμεί περισσότερα από 9.000 μέλη και γίνεται ο κύριος μέτοχος της ΠΑΕ με ποσοστό 79,65% . Πρόεδρος του Σωματείου και πρόεδρος του Παναθηναϊκού είναι ο Ιωάννης Αλαφούζος.

πηγή