Δύο χρόνια μετά τη φονική θεομηνία της 22ης Νοεμβρίου του 1934, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 6 ανθρώπους, μία ακόμα καταστρεπτική νεροποντή έπληξε το Αττικό λεκανοπέδιο, σπέρνοντας τον πανικό και τον θάνατο στην Αθήνα του μεσοπολέμου. Ήταν 6 Νοεμβρίου του 1936, η κακοκαιρία έπληττε για ημέρες με σφοδρότητα σχεδόν το σύνολο της χώρας και τα τηλεγραφήματα από την επαρχία μιλούσαν για εκτεταμένες καταστροφές στον Μεσσηνιακό κάμπο εξαιτίας της υπερχείλισης του ποταμού Πάμισου και για ακατάπαυστες βροχοπτώσεις στην Μακεδονία
συμπεριλαμβανομένης και της πόλης της Θεσσαλονίκης, όπου έβρεχε για 3η συνεχόμενη ημέρα.

akropolis-07-11-1936

Έτσι λοιπόν από τις 8 το πρωί, ξεκίνησε να βρέχει με ασθενή ένταση και στην πόλη της Αθήνας. Ενώ η βροχή συνεχιζόταν με ήπια ένταση, κατά τις 11:00 ο καιρός επιδεινώθηκε ραγδαίως με συνοδεία έντονης ηλεκτρικής δραστηριότητας. Για δυόμιση περίπου ώρες (μέχρι τις 13:30 περίπου) οι ουρανοί ανοίξαν, αρχής γενομένης από τα παραθαλάσσια προάστια και εν μέσω χαλαζοπτώσεων, τα φαινόμενα επεκτάθηκαν και στο υπόλοιπο λεκανοπέδιο. Δυστυχώς, κατά τη διάρκεια των φαινομένων, η γέφυρα της παραλιακής λεωφόρου στο ύψος του Έδεμ (Έντεν) στο Π.Φάληρο δεν άντεξε την ορμητική δύναμη των όμβριων υδάτων που έρρεαν, από τον προερχόμενο από την Νέα Σμύρνη χείμαρρο, και κατέρρευσε προκαλώντας τον θάνατο των περαστικών Αν. Κάτση και Ν. Κοέν. Τα πτώματά τους παρασύρθηκαν στην θάλασσα και δε βρέθηκαν ποτέ. Επίσης, όπως συνήθως συνέβαινε, πλήθος κατοικιών κατέρρευσε προξενώντας παράλληλα και πολλούς τραυματισμούς ανθρώπων. Αυτή την φορά, πέρα από τις γνωστές -παρά τω Κηφισσώ- περιοχές, υπάρχουν και πολλές αναφορές για καταρρεύσεις οικιών και τραυματισμούς από μέρη όπως ο Νέος Κόσμος, το Πολύγωνο, τα Κουπόνια ( Άνω Ιλίσια) , του Ποδαράδες (Ν. Ιωνία), τους Αμπελοκήπους κ.λ.π. Συνολικά περίπου 350 άτομα έμειναν στον δρόμο. Τα δρομολόγια του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου διεκόπησαν. Επίσης διέκοψαν την λειτουργία τους οι περισσότερες βιομηχανίες και εργοστάσια του Πειραιά προς ασφάλεια των 850 εργαζομένων τους.

eleutheros-anthropos-07-11-1936a

Σαν χαρακτηριστικό στιγμιότυπο της σφοδρότητας της καταιγίδας, αναφέρεται πως κεραυνός κατέπεσε στο αγκυροβολημένο φορτηγό πλοίο «Άρτεμις Πήττα» στο λιμάνι του Πειραιά και απέκοψε την πρύμνη του.

Στις 18:30 στον Πειραιά και τα Δυτικά προάστια ξέσπασε νέα ισχυρή καταιγίδα η οποία σύμφωνα με κάποιες πηγές ήταν ισχυρότερη από την μεσημβρινή, η οποία συνοδευόταν από χονδρό χαλάζι, διήρκησε περίπου 1 ώρα και ευτυχώς δεν είχε κανένα ανθρώπινο θύμα.

elliniko-mellon-07-11-1936a

   Σύμφωνα με το αρχείο του National Centers for Environmental Predictions (NCEP) παρατηρούμε πως τα ανωτέρω παραταθέντα γεγονότα, δικαιολογούνται από την διάταξη των συστημάτων για το χρονικό αυτό διάστημα. Η κατάσταση που επικρατούσε στους χάρτες συνοπτικής κυκλοφορίας της Ευρώπης, ήταν η παρακάτω:

Εκτεταμένη σκάφη χαμηλών βαρομετρικών πιέσεων είχε κατέλθει προ τριημέρου αρχικά στην Δυτική και κεντρική Ευρώπη, με αφορμή εισχώρηση ράχης υψηλών πιέσεων από τον Αζορικό Αντικυκλώνα στο ύψος της Μ. Βρετανίας. Αφού η διαταραχή αρχικά έφτασε στις ακτές της Β. Αφρικής, ξεκινά οργανωμένη δημιουργία βαθέων βαρομετρικών χαμηλών στον Ατλαντικό Ωκεανό με γρήγορη κίνηση ανατολικότερα. Αυτό είχε ως συνέπεια, την επιτάχυνση της ήδη κατελθούσης σκάφης χαμηλών πιέσεων με ανατολικότερη κίνηση και προς τις Δυτικές παρυφές της χώρας, με αβαθές κέντρο χαμηλού αρχικά μεταξύ Σικελίας και Πελοποννήσου. (Σε αυτή την φάση 5/11/36 ισχυρές βροχές έπληξαν την Πελοπόννησο εκτεινόμενες στην υπόλοιπη Δυτική και Βόρεια Ελλάδα με ασθενέστερη ένταση και σχετικά ασθενές ανεμολογικό πεδίο.)

Σε δεύτερη φάση και την ίδια νύχτα προς 6/11, νέο αβαθές κέντρο χαμηλών πιέσεων σχηματίζεται αυτή την φορά νοτιότερα και συγκεκριμένα στον κόλπο της Σύρτης, με τροχιά Βόρεια Βορειοανατολική. Η κίνηση αυτή είχε ως αποτέλεσμα εκρηκτικής αστάθειας αέριες μάζες να ανέλθουν προς την θαλάσσια περιοχή της Ν Πελοποννήσου και να περάσουν στα ηπειρωτικά της Ν – ΝΑ Ελλάδας, με το μέγιστο μέγεθος τις τιμής του ConvectiveAvailablePotentionalEnergy (CAPE) να ξεπερνά την τιμή 1800 J/Kg ακόμα και πάνω από την Δυτική ακτογραμμή της Αττικής, μέγεθος υπέρ αρκετό για την δημιουργία ισχυρότατων καταιγίδων στις γύρω από το Μυρτώο πέλαγος και Σαρωνικό κόλπο κυρίως ηπειρωτικές και νησιωτικές περιοχές.

Το σύστημα ανατροφοδοτήθηκε αργά το απόγευμα εκ νέου, καθώς εκρηκτική αστάθεια κυριαρχούσε πάνω από την προαναφερθείσα περιοχή ενώ η σχετική υγρασία στα μέσα ανώτερα στρώματα υποθέτουμε πως ήταν επαρκής για το γεγονός αυτό.

Σύμφωνα με τα γραφήματα της τροπόσφαιρας, παρατηρούμε μεταφορά θερμού αέρα στα χαμηλότερα ύψη (850hPa 13oC) ενώ στα 500hPaη θερμοκρασία βρισκόταν στους -18οC διαφορά που έφτανε τους 31οCσε υψομετρική απόσταση 4190μ (-0.73οC/100m). Ως εκτούτου η τροπόσφαιρα ήταν ιδιαιτέρως ασταθής ώστε τα νέφη να έχουν ισχυρότατα ανοδικά ρεύματα σε πολύ μεγάλο κατακόρυφο ύψος , ώστε να δημιουργηθεί το χονδρό χαλάζι που αναφέρεται ιδιαιτέρως κατά την απογευματινή καταιγίδα στα Δυτικά του λεκανοπεδίου.

Με την κίνηση του αβαθούς ακόμα πιο Βορειοανατολικά και την σταδιακή εκφύλιση του, επήλθε η βελτίωση του καιρού.

 

elliniko-mellon-07-11-1936b

 Πηγή φωτογραφιών:  Βιβλιοθήκη της βουλής των Ελλήνων

1